Umræða um kostnað Reykjavíkurborgar við ráðgjafakaup var á fundi borgarstjórnar 21. nóvember að beiðni borgarfulltrúa Flokks fólksins. Tugir milljóna fara ár hvert í verk- og ráðgjafarkaup frá innlendum og erlendum ráðgjafarfyrirtækjum. Þetta er alvarlegt í ljósi bágrar efnahagsstöðu borgarinnar. Borgarfulltrúi Flokks fólksins hefur lagt til að dregið verði af afli úr aðkeyptri ráðgjafar- og verkefnavinnu hjá borginni. Skoða má að nýta þess í stað mannauð borgarinnar betur t.d. með því að gera skipulagsbreytingar og draga úr yfirbyggingu. Reykjavíkurborg er stærsti vinnustaður landsins og hefur á að skipa fjölda sérfræðinga sem ráðnir eru einmitt vegna sinnar sérfræðimenntunar, sérþekkingar og reynslu.
Í gegnum árin hefur fulltrúi Flokks fólksins vakið máls á óhóflegri aðkeyptri ráðgjöf með ýmsum hætti, svo sem í bókunum og með tillögum um sparnað. Bent hefur verið á þá gríðarlegu fjármuni sem fara ekki einvörðungu í ráðgjöf heldur einnig alls kyns verkefni, stór sem smá. Taka má dæmi um verkefni eins og talningu nagladekkja í Reykjavík. Dæmi eru um að hámenntaðir verkfræðingar og verktakar hafi verið keyptir til að halda utan um vinnu starfs- og stýrihópa og jafnvel skrifa fundargerðir.
Stórar upphæðir fara jafnframt í áskriftir og ráðgjafarkaup m.a. hjá erlendum ráðgjafarfyrirtækjum. Skoða mætti að draga úr ráðgjafakaupum og nýta þá frekar fjármagnið til að bæta þjónustu við börn og aðra viðkvæma hópa. Allir hljóta að sjá að velta þarf við hverri krónu ef borgin á að geta siglt út úr þeim fjárhagslegu ógöngum sem hún er í nú.
Mismikið bruðl eftir sviðum
Ef litið er til nokkurra staða innan kerfisins þá hafa ráðgjafakaup verið meiri á sumum sviðum en öðrum. Þetta má glöggt sjá í hinu Opna bókhaldskerfi Reykjavíkurborgar sem er reyndar hvorki skýrt né gagnsætt. Það er t.d. mjög erfitt að sjá einhverjar heildarupphæðir sem eytt hefur verið í „ráðgjöf“ yfir eitthvað ákveðið tímabil. Kostnaður við ráðgjafakaup er oft ekki þekkt breyta heldur breyta sem er falin á bak við t.d. ákveðinn gjaldalykil sem gæti heitið „verkfræðingur“. Á þann gjaldalykil er sett öll þjónusta sem tengist viðkomandi sérfræðingi óháð því hvað hann er að gera, veita ráðgjöf eða annað. Eðli verkefna er oft ekki aðgreint.
Þetta verður auðvitað að laga. Ekkert fjármálateymi vill hafa þetta svona. Bókhald borgarinnar verður að vera skýrara og gagnsærra. Hvernig þetta er hjá borginni skýtur skökku við því markmið með reglugerð um reikningsskil sveitarfélaganna er að tryggja gagnsæi í reikningsskilum sveitarfélaganna, þ.m.t. með skýrri og glöggri lyklasetningu fylgiskjala.
Flokkur fólksins í borginni hefur rætt þessi mál lengi og vonað að smá neisti hafi kviknað hjá meirihlutanum að hefja þá vegferð að rýna í og greina ýmsa kostnaðarmikla þætti. Dropinn holar jú steininn. Þá gildir einu hvort um er að ræða aðkeypta ráðgjöf, mönnun, rekstur, umfang eða þróun hjá þeim sviðum sem mest hafa eytt í aðkeypta þjónustu eins og ráðgjöf, skýrslugerð og utanumhald á smáum sem stórum verkefnum.
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir, oddviti Flokks fólksins í Reykjavík
Grein birt í Morgunblaðinu 23.11. 2023
