Álag vegna keppnisferða að buga suma foreldra
Íþróttir og aðrar tómstundir gegna lykilhlutverki í lífi barna og ungmenna. Þátttaka í slíku starfi hefur jákvæð áhrif á líkamlega og andlega heilsu, styrkir félagsfærni og eflir sjálfsmynd. Fyrir mörg börn er möguleikinn að velja sér íþrótt eða áhugamál ekki aðeins spurning um afþreyingu, heldur mikilvægur þáttur í þroska, sjálfstrausti og tengslamyndun. Íþróttir og tónlistarnám eru meðal þeirra tómstunda sem börn sækjast hvað mest eftir. Þrátt fyrir þetta hafa ekki öll börn jafnan aðgang að t.d. íþróttastarfi. Það má oft rekja til fjárhagsstöðu foreldra eða erfiðleika við að komast á æfingar og mót. Þátttaka í keppnum er stór hluti af íþróttaiðkun margra barna og ungmenna og flestum þykir hún bæði skemmtileg og uppbyggileg. Veruleikinn er hins vegar að sum börn sitja eftir. Einfaldlega vegna þess að aðstæður þeirra leyfa ekki þátttöku. Á síðustu árum hefur fyrirkomulag íþróttamóta breyst verulega. Ferðalög á mót hafa orðið sífellt umfangsmeiri, sérstaklega í boltaíþróttum. Börn og unglingar ferðast nú reglulega langar leiðir, milli landshluta og jafnvel til útlanda, til að taka þátt í keppnum, oft óháð árstíma. Þetta er frábrugðið því sem áður tíðkaðist þegar keppni fór að mestu fram innan nærsamfélagsins. Þá kepptu félög á tilteknum svæðum sín í milli og ferðalög voru styttri og einfaldari. Þessi þróun hefur haft í för með sér aukið álag á fjölskyldur. Kostnaður við ferðalög, gistingu og uppihald getur orðið
Ræða KÁB á fundi Alþjóðaþingmannasambandsins (IPU) í Istanbul.
þing IPU 15.-19. apríl 2026 General Debate (AGB) Mr President, dear colleagues. It is a great pleasure for me to say a few words about the political, economic and social situation in the world from the perspective of our very vital theme. Millions of children live in poverty around the world. According to the World Bank and UNICEF, more than 400 million children live in extreme poverty, surviving on less than $3 a day, with the largest concentration in Sub-Saharan Africa. Yet child poverty is not limited to low-income countries; it is a global challenge affecting both low- and high-income societies. Poverty takes many forms—from extreme deprivation, where children lack the basic necessities to survive, to relative poverty, where children are unable to participate fully in the opportunities and living standards considered normal in their society. In Iceland, one of the world’s richest countries, far too many families face housing insecurity and lack the means to support their children’s wellbeing. These children often do not have the same opportunities as their peers nor the ability to choose and pursue their own interests. Children who grow up in poverty are more likely to face poor health, learning difficulties, and social isolation. These challenges often persist into adulthood, limiting access to education, stable employment, and adequate income, and reinforcing cycles of intergenerational poverty. The
Tryggjum jafnræði í grunnskólum
Grunnskólinn á og getur verið eitt mikilvægasta jöfnunartæki samfélagsins. Skólinn á að tryggja að öll börn hafi jafna stöðu, aðgang og möguleika, óháð efnahag foreldra/forráðamanna, bakgrunni eða búsetu. Það er bæði lagaleg og ekki síður siðferðisleg skylda skólanna og okkar að sjá um að svo verði. Hver er raunveruleikinn Í starfi stýrihóps sem mennta- og barnamálaráðherra skipaði og undirrituð fer fyrir, til að móta stefnu og aðgerðir til að takast á við fátækt barna, höfum við rekist á dæmi um verulega mismunun varðandi kostnað sem fellur á fjölskyldur vegna þátttöku barna í skólasamfélaginu. Kostnaður sem tengist ekki beint kjarna námsins, heldur félagslegri þátttöku, sem er órjúfanlegur hluti af skólagöngu barna. Tökum dæmi Í sumum skólum eru skólaferðir að fullu greiddar af skólanum, meðal annars vegna tilmæla fræðslustjóra. Í þeim skólum hefur þátttaka aukist og allir nemendur geta verið með. Í öðrum skólum eru dæmi um tuga þúsunda kostnað foreldra, sem greiða tæp fimmtíu þúsund krónur fyrir skólabúðir, auk kostnaðar vegna árshátíða, skóladansleikja, bekkjarkvölda og jafnvel til kaupa á sér merktum skólapeysum. Við sjáum líka að börn eru sum staðar hvött til að standa í fjáröflunum, með sölu á kökum eða með vinnu við viðburði til að geta tekið þátt í eigin skólagöngu. Þótt slík þátttaka geti verið jákvæð og lærdómsrík má hún aldrei verða forsenda þess að barn fái að taka þátt