Hagræðing eða þjónustuskerðing?
Það er óþarfi að deila um hvort Reykjavíkurborg þurfi að hagræða. Borgarkerfið hefur vaxið mikið og lengi hefur verið þörf á að einfalda stjórnsýsluna, fækka stjórnendum og skoða betur hvert fjármunirnir fara.
Ég þekki umræðuna vel frá árum mínum í borgarstjórn. Árið 2023 lagði ég til að stafrænt ráð yrði lagt niður og ári síðar að gerð yrði óháð úttekt á þjónustu- og nýsköpunarsviði með hagræðingu í huga. Ég hafði lengi gagnrýnt umfang og kostnað stafrænnar vegferðar borgarinnar en ekki var tekið vel í þær hugmyndir.
Því ber að fagna vilja núverandi meirihluta til að taka til í kerfinu. En það er ekki sama hvar niðurskurðarhnífurinn ber niður.
Tryggja verður þjónustu
Áttatíu og níu starfsmönnum á velferðarsviði og skóla- og frístundasviði hefur nú verið sagt upp. Þrjátíu og tveimur verða boðin önnur eða breytt störf en 54 missa vinnuna varanlega. Breytingarnar eiga að skila um 900 milljóna króna hagræðingu á ári og borgarstjóri segir þetta aðeins byrjunina. Framlínuþjónustan verði engu að síður varin. Ég vona svo sannarlega að það gangi eftir.
Þegar svo umfangsmiklar breytingar eru gerðar á sviðum sem sinna börnum, fjölskyldum og fólki sem þarf félagslegan stuðning hlýtur maður að spyrja hvernig tryggt verði að þjónustan skerðist ekki.
Það sama á við þegar störf skólaliða hverfa eða gjaldskrár fyrir þjónustu við eldra fólk hækka. Þarna fer hagræðingin að fá annað yfirbragð.
Sparnaður getur orðið dýr
Það er auðvelt að reikna út hvað stöðugildi kostar. Erfiðara er að meta verðmæti reynslu, tengsla og þekkingar starfsfólks sem vinnur náið með fólki.
Sparnaður á einum stað getur aukið kostnað á öðrum. Þess vegna þarf að horfa lengra en til næsta ársreiknings og meta áhrif niðurskurðar til skemmri og lengri tíma.
Ef stuðningur við barn eða fjölskyldu minnkar og vandinn vex getur það kostað samfélagið meira síðar. Ef dregið er úr þjónustu við eldra fólk getur þörfin fyrir aðra þjónustu aukist. Sama gildir víða í velferðarkerfinu.
Þess vegna skiptir máli hvar og hvernig er skorið niður.
Forgangsröðunin segir sína sögu
Sjálfstæðisflokkurinn er nú í stafni borgarinnar. Ég hef ágætar mætur á borgarstjóra eftir að hafa unnið með henni í minnihluta í rúm sex ár. Flokkurinn hefur hins vegar ekki verið þekktur fyrir að setja þarfir þeirra sem minnst mega sín í forgang. Nú reynir á forgangsröðunina.
Hagræðing á fyrst að beinast að kerfinu, yfirbyggingunni og því sem borgarbúar geta verið án. Hún á ekki að byrja hjá fólkinu sem þarf mest á þjónustunni að halda.
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir
þingkona Flokks fólksins
Pistill birtist í Morgunblaðinu 1. september 2026