Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir (Flf):
Virðulegur forseti. Ágætu landsmenn. Stórhugur ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur kemur skýrt fram í rúmlega 80 þingmálum stjórnarflokkanna á þessu fyrsta þingi hennar. Stefnumálum Flokks fólksins er gert hátt undir höfði og hafa mörg verið til meðferðar á yfirstandandi þingi. Þar má nefna áralanga baráttu fyrir því að samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks verði lögfestur. Samningurinn var samþykktur á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna árið 2006, undirritaður af Íslandi ári síðar og fullgiltur árið 2016. Það hefur hins vegar dregist að löggilda samninginn. Það hefur verið undarlegt að fylgjast með andstöðu sumra þingmanna stjórnarandstöðunnar við þetta mikilvæga réttlætismál. Fullyrt hefur verið að hið opinbera hafi ekki efni á að uppfylla ákvæði samningsins, að Íslendingar, ein ríkasta þjóð í heimi, hafi ekki efni á að tryggja réttindi fatlaðs fólks í lögum. Markmið samningsins er að efla, verja og tryggja full og jöfn mannréttindi og grundvallarfrelsi fyrir allt fatlað fólk til jafns við aðra ásamt því að efla og vinna að virðingu fyrir mannlegri reisn þess. Samningurinn felur í sér bann við hvers kyns mismunun á grundvelli fötlunar og að fötluðu fólki sé tryggð jöfn og árangursrík réttarvernd gegn mismunun á öllum sviðum. Með lögfestingu samningsins er texti hans í heild settur í lög og einstaklingum þar með gert kleift að byggja á ákvæðum hans fyrir innlendum dómstólum.
Ríkisstjórnin hefur tryggt fjármögnun breytinga á lögum um almannatryggingar, sem er mikilvægt skref í að eyða þeirri kjaragliðnun sem átt hefur sér stað milli lífeyristekna annars vegar og launa hins vegar. Í dag munar rúmlega 100.000 kr. á hæstu elli- og örorkulífeyrisgreiðslum og lægstu launum á mánuði, öryrkjum í óhag. Með frumvarpi félags- og húsnæðismálaráðherra er stigið mikilvægt skref til að eyða þessari kjaragliðnun. Þingmenn Sjálfstæðisflokksins og Miðflokksins hafa keppst við að lýsa því yfir að ríkið hafi heldur ekki efni á þessu. Vísað er til minnisblaðs embættismanna í fjármálaráðuneytinu um að það geti kostað ríkissjóð 3–5 milljarða kr. á ári að elli- og örorkulífeyrir hækki samkvæmt launavísitölu. Það er hins vegar pólitísk ákvörðun og stefna núverandi ríkisstjórnar að ríkið hafi víst efni á því að tryggja að þeir sem lakast standa í þjóðfélaginu geti lifað mannsæmandi lífi. Þess vegna er búið að gera ráð fyrir þeim kostnaði sem af þessu hlýst í áætlunum ríkisstjórnarinnar.
Virðulegur forseti. Þeir sem hafa verið fatlaðir frá fæðingu eða unga aldri eiga eðli málsins samkvæmt sjaldnast miklar fjárhæðir í lífeyrissjóðum. Þeim hafa verið tryggðar lífeyrisgreiðslur með lögum. Hins vegar hafa þær greiðslur verið skertar, hækki þær greiðslur sem þessi hópur fær í ellilífeyri frá Tryggingastofnun. Í frumvarpi félags- og húsnæðismálaráðherra er tekið á þessu og þessum hópi öryrkja tryggt að þeir haldi aldursviðbót ævilangt. Stjórnarandstaðan sér ofsjónum yfir þessum réttarbótum. Það er umhugsunarvert hvað þingmenn Sjálfstæðisflokksins sjá almennt á eftir greiðslum til öryrkja og eldri borgara en er á sama tíma umhugað um hag stórútgerðanna og þeirra efnamestu í samfélaginu.
Virðulegur forseti. Undanfarna daga hafa nokkrir þingmenn Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins sakað mennta- og barnamálaráðherra og ríkisstjórnina í heild um að ætla að svíkja loforð fyrri ríkisstjórnar um uppbyggingu á húsnæði fyrir verkmenntun í fjórum framhaldsskólum á landinu. Fullyrt var að hliðrun á 300 milljónum á fjárlögum þessa árs til þess næsta samkvæmt fjáraukalögum staðfesti þetta. Ekkert er fjær sannleikanum því að ríkisstjórnin ætlar í raun að gera mun betur. Nú liggja fyrir 2,6 milljarðar til uppbyggingar verknámshúsa hjá fimm framhaldsskólum. Í sumar hefst annar áfangi við fullnaðarhönnun og áætlunargerð vegna viðbyggingar við fjóra verknámsskóla víðs vegar um land. Að auki standa yfir framkvæmdir við viðbyggingu Fjölbrautaskólans í Breiðholti sem hófust seint á síðasta ári.
Virðulegur forseti. Með nýjum lögum um sorgarleyfi höfum við tryggt að foreldri sem missir maka sinn og stendur eitt eftir með börn undir 18 ára aldri fái nauðsynlegt svigrúm til að syrgja og sinna börnum sínum.
Þá höfum við eflt fæðingarorlofskerfið verulega. Sameiginlegur réttur fjölburaforeldra til viðbótarorlofs hefur verið tvöfaldaður, úr þremur mánuðum í sex, og nýtt ákvæði tryggir mæðrum, sem glíma við alvarleg veikindi á meðgöngu, lengra orlof. Þetta eru umbætur sem skipta sköpum þegar mest á reynir.
Og talandi um að setja fólkið í fyrsta sæti. Við höfum tryggt fjármagn til að meðferðarúrræðum verði ekki lokað í sumar. Fíknisjúkdómurinn tekur ekki í sumarfrí og það gera meðferðarúrræðin ekki heldur undir okkar stjórn. Og talandi um að setja fólkið í fyrsta sæti þá er þetta akkúrat málið sem er nauðsynlegt að fara í.
Eitt af stærstu hagsmunamálum eldra fólks er aðgangur að hjúkrunarrýmum. Algjör kyrrstaða hefur ríkt í þessum efnum í tíð fyrri ríkisstjórnar. Þessa kyrrstöðu höfum við rofið. Með sögulegu samkomulagi við sveitarfélögin hefur 15% kostnaðarþátttaka þeirra verið felld niður, sem greiðir götu framkvæmda um allt land. Og verkin tala. Ráðherra Flokks fólksins hefur þegar tekið fyrstu skóflustunguna og undirritað samninga um uppbyggingu fjölda hjúkrunarheimila. Þetta mun skila hundruðum nýrra rýma á næstu árum.
Við höfum einnig ráðist í að stórauka fjármagn til viðhalds vega með 3 milljarða kr. viðbótarframlagi á þessu ári og 7 milljörðum á því næsta. Gert er ráð fyrir að framlög til viðhalds hækki aukalega um 4,5–5,5 milljarða á ári eftir það, sem jafngildir 45% aukningu frá fyrri árum. Við erum að hefja þá vegferð að vinna á þeirri gríðarlegu viðhaldsskuld sem síðasta ríkisstjórn skildi eftir sig, stjórn sem kom ekki einum einustu jarðgöngum né virkjunarframkvæmd yfir 10 MW af stað á sjö árum.
Einnig má nefna mál sem snerta öryggi almennings í hversdagsleikanum. Við höfum lagt fram frumvarp um endurskoðun á lögum um leigubifreiðar til að auka öryggi farþega og koma í veg fyrir ósanngjarna verðlagningu. Um er að ræða fyrsta áfanga í þeirri vegferð að leiðrétta það ástand sem síðasta ríkisstjórn skildi eftir sig og endurheimta traust almennings til leigubifreiðaþjónustu og bæta starfsumhverfi leigubifreiðastjóra.
Frú forseti. Á meðan ríkisstjórnin hefur unnið markvisst að þessum umbótum hefur stjórnarandstaðan gert lítið annað en að tefja fyrir framgangi þjóðþrifamála með pólitískum reyksprengjum. Málþófið opinberar erindisleysi og sérhagsmunagæslu stjórnarandstöðuflokkanna. Það sem stuðar stjórnarandstöðuna mest er að núverandi ríkisstjórn setur almannahagsmuni framar sérhagsmunum. Það er augljóst af málflutningi stjórnarandstöðunnar.
Ágætu landsmenn. Það er ástæða til að fara bjartsýn inn í sumarið. Hér er komin ríkisstjórn sem lætur verkin tala. Ríkisstjórn sem gengur ekki erinda fárra heldur berst gegn fátækt, tryggir mannréttindi og setur velferð fólksins í fyrsta sæti. Við munum halda ótrauð áfram á þeirri braut.