Óperan með aðsetur í Þjóðleikhúsinu

Virðulegi forseti. Ég vil þakka hæstv. menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, Loga Einarssyni, fyrir að leggja þetta frumvarp fram. Með því er áformað að styrkja grundvöll íslenskrar óperulistar sem er ein af grunnstoðum menningar á Íslandi. Yfir þessu munu margir gleðjast. Hér er kominn vettvangur fyrir fjölda söngvara, hljóðfæraleikara, hönnuði og leikstjóra og fjölbreytni mun aukast í menningarstarfsemi með áherslu á nýsköpun og stuðla að varðveislu og miðlun íslensks menningararfs. Með því að stofna þjóðaróperu innan Þjóðleikhússins verða mikil samlegðaráhrif. Hægt er að samnýta innviði og yfirbygging verður minni. Með nánu samstarfi við stærstu sviðslistastofnun landsins næst aukinn kraftur og sóknarfæri. Kostnaðurinn verður þá helst mannauður í listinni sjálfri.

Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að aðalsetur þjóðaróperu verði í Hörpu sem mun aðlaga rými sín fyrir öflugt óperustarf í húsinu en sýningar verði í Hörpu, Þjóðleikhúsi, Hofi á Akureyri og víðar. Það segir um frumvarpið, með leyfi forseta:

„Sjá má fyrir sér mikla grósku, bæði fræðslustarf, samstarf við tónlistarfélög, leikfélög og kóra á landsbyggðinni auk samstarfs við grasrót en einnig skal stefnt að því að íslensk verk verði árlega á dagskrá.“

Það voru margir leiðir og sárir þegar Íslenska óperan var lögð niður enda unnendur óperutónlistar fjölmargir í landinu. Geymslur Íslensku óperunnar voru tæmdar og sögulegir munir í starfsemi stofnunarinnar boðnir til sölu en vonandi tókst að koma í var munum sem varða sögu stofnunarinnar eða finna þeim stað í viðeigandi stofnunum.

Hér er um þjóðaróperu að ræða. Óperan mun ekki aðeins gegna því hlutverki sem Íslenska óperan hefur gegnt fyrir hönd ríkisins heldur mun hún standa fyrir samfelldri starfsemi sem nær yfir breiðan grunn, svo sem tilraunum með listform, fræðslu og samstarf vítt og breitt um landsbyggðina auk samvinnu við menntastofnanir á borð við Listaháskólann. Íslenska óperan vann auðvitað þrekvirki árum saman en henni var ekki ætlað að standa fyrir samfelldri starfsemi, svo sem fræðslustarfsemi. Meginmarkmið Íslensku óperunnar var einna helst að gera landsmönnum kleift að njóta óperusýninga af ýmsu tagi. Framlög ríkisins til Íslensku óperunnar dugðu ekki til að standa undir þeirri starfsemi sem væntingar stóðu til, en nú horfir til bjartari tíma.

Í listinni starfar fjöldi afburða listamanna, söngvara og fleiri sem fá nú verðskuldað tækifæri til samfellu í starfi og aukin tækifæri til að sinna list sinni og þróa þetta mikilvæga sviðslistaform hér á landi. Það er samlegðin sem skiptir mestu máli því að með henni skapast hagræðing. Með þessu frumvarpi er stigið fyrsta skrefið í átt að samstarfssamningum, t.d. við Þjóðleikhúsið og Íslenska dansflokkinn og Sinfóníuhljómsveit Íslands. Skiljanlega tekur tíma að koma starfseminni á koppinn að fullu og gæta þarf þess á komandi misserum að gert verði ráð fyrir viðbótum í málaflokkinn til að samfella verði í allri innleiðingu á breytingunum. Þjóðarópera er loks í sjónmáli.