- löggjafarþing — 29. fundur, 9. apr. 2025.
framhaldsskólar.
- 282. mál
[19:05]
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir (Flf) (andsvar):
Frú forseti. Ég náði ekki alveg hver spurningin var, hv. þm. Jón Pétur Zimsen var svona meira að segja að ég kannski þekkti ekki lögin eins og þau væru núna nógu vel því að þau væru í rauninni með þetta allt sem nýja frumvarpið er með. Ég ætla ekki að fara að hártogast nákvæmlega um það en þetta er tiltölulega ítarlegt í þessu nýja frumvarpi, myndi ég segja, og það er verið að vísa þarna bæði í barnasáttmálann og það er verið að vísa í EKKO, hv. þingmaður veit hvað það er, vegna kynferðisofbeldis og eins er líka dálítið vel útfært að nemendur beri ekki aðeins ábyrgð heldur eru afleiðingar. Það er auðvitað byrjað að fara mildilega, fara alltaf vægustu leiðina, en síðan er mjög vel skilgreint hvernig afleiðingar geta síðan stigmagnast eftir því hvert afbrotið er, ef það má orða það svo. En ég veit að það getur verið erfitt líka fyrir suma — nú er hv. þm. Jón Pétur Zimsen fyrrum skólastjóri og kannski hljómar það ekkert vel í eyrum margra að sú sem hér stendur sé mikið að hrósa þessu, hrósa í hástert má segja, það getur vel verið að það fari fyrir brjóstið á einhverjum í stjórnarandstöðunni, að þau vilji ekki alveg sjá að þetta sé svona gott. En ég verð að segja það að eftir að hafa lesið þetta tiltölulega rækilega þá er ég að sjá hérna allt annan tón. Það er einhvern veginn allt annað viðhorf, mildara viðhorf varðandi einstaklingsmun og fjölbreytni. Það getur vel verið, ég veit ekki hvort þetta standi nákvæmlega svona í frumvarpinu, nei, ég skal viðurkenna það að akkúrat samhliða þessu frumvarpi las ég ekki lögin eins og þau eru núna en þau hafa auðvitað verið að lagast og taka breytingum.
Svo getum við alveg talað um aðgengi skóla fyrir fötluð börn. Því er náttúrlega víða ábótavant og á eftir að vinna áfram í því. En það var mjög lengi þannig að það var bara einhver einn skóli sem gat í raun tekið við fólki með fötlun í nám þannig að við eigum sennilega langt í land með það.
- löggjafarþing — 29. fundur, 9. apr. 2025.
framhaldsskólar.
- 282. mál
[19:10]
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir (Flf) (andsvar):
Herra forseti. Hv. þm. Jón Pétur Zimsen þarf ekki að þakka mér fyrir að sýna þessu áhuga, ég vil allt eins þakka honum. Við erum fólk sem höfum verið í skólamálum og það þarf ekkert að þakka okkur neitt sérstaklega fyrir að sýna þessu áhuga, en allt í góðu. En það kveður við allt annan tón í þessu nýja frumvarpi. Það er alveg sama hvað hv. þingmaður vill eitthvað reyna að segja að þessi lög sem fyrir eru séu kannski bara ágæt og við höfum þess vegna ekkert þurft að gera breytingar. Það kveður við allt annan tón sem er ekki skrýtið. Við erum allt annað samfélag. Bara síðustu árin höfum við verið að breytast mikið, það er mikil fjölbreytni og það á að fara að horfa á einstaklinginn þannig að það kveður við allt annan tón, alveg sama hvernig litið er á þetta. Sérstaklega við innritunina, núna er heimilt að horfa til mun fleiri þátta heldur en í þeim lögum sem við erum að fara frá. Við skulum algjörlega vera með það á hreinu, alveg sama hvernig við viljum lesa og bera saman, að þetta er algerlega ný nálgun og það er líka þannig með breytingar á grunnskólalögunum. Þarna erum við að koma inn með nýja nálgun og það er búið að vinna þetta vel. Þetta er búið að taka sinn tíma. Þetta er búið að vera síðustu misseri og meira að segja í höndum á fyrri ríkisstjórn talsvert mikið þar sem þetta á sitt upphaf. Það eru margir búnir að koma að þessu, allir helstu sérfræðingar landsins og samráðið búið að vera gríðarlegt þannig að það er ekkert skrýtið að við séum núna með frumvarp þar sem kveður við glænýjan tón og það er eitthvað sem við ættum að vera ótrúlega ánægð með. Vonandi munum við sjá að líðan barna fari að lagast, nú koma lærðar skýrslur næstu misserin frá landlækni og víðar að og þá vonandi sjáum við að börnum sé að líða eitthvað ögn skárra vegna þess að við ætlum að mæta þeim þar sem þau eru.
- löggjafarþing — 29. fundur, 9. apr. 2025.
framhaldsskólar.
- 282. mál
[19:14]
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir (Flf) (andsvar):
Forseti. Ég er nú ekki alveg með spurninguna á hreinu en ég heyri samt að það er mikill söknuður hjá hv. þm. Snorra Mássyni eftir þessum hefðbundnu samræmdu prófum sem hann fór kannski einmitt í gegnum sem barn og unglingur og við þekkjum til margra ára þar til það var ákveðið að hætta með þau. Þetta er kannski í hugum einhverra bara hið eina sanna mat þar sem ekkert annað getur komið til greina. Og kannski með því að víkka þetta út og hafa þetta fjölbreyttara þá er einhver ótti að börn séu að komast eitthvað auðveldlega í gegnum þetta og þau séu komin í bómull og þau þurfi ekki lengur að mæta neinum kröfum og annað slíkt.
Ég held að þetta sé óþarfahræðsla. Mér finnst líka svo gott með þessa nýju nálgun að það er ekki bara eitthvað eitt eða tvennt eða ein aðferð eða einhver ein sönn leið sem á að virka og vera bara allur sannleikurinn sem síðan framhaldsskólinn á fá, heldur á núna að fara að sýna fram á bæði reglubundið mat yfir langan tíma og fjölbreytt mat, bæði staðlað og samræmt og síðan bara fleiri matsleiðir. Þetta er banki af matstækjum og því víðara sem þetta er og fjölbreyttara fyrir einstaklinga, sem eru bara margs konar með ýmiss konar áhugamál og getu og færni, ekki bara í einhverju einu, ekki bara í stærðfræði og kannski litlu öðru heldur kannski bara í mörgu, það eru bara breyttir tímar, þá fá viðkomandi einstaklingar nú tækifæri til að sýna fram á það. Og það er ekki það eina heldur má, eins og kemur fram í þessu, líka taka margt annað. Þarna gæti verið einstaklingur sem er bara hreinlega að, með leyfi forseta, brillera á mörgum öðrum sviðum heldur en nákvæmlega í þessum hefðbundnu bóklegu námsgreinum sem við þekkjum svo vel að skipta öllu máli að koma vel út í ef þú ætlar að komast inn í skólann sem þú vildi fara í.
- löggjafarþing — 29. fundur, 9. apr. 2025.
framhaldsskólar.
- 282. mál
[19:19]
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir (Flf) (andsvar):
Herra forseti. Já, ég heyri að hv. þm. Snorri Másson hefur áhyggjur af því að staðan — eins og kom fram er staðan slæm og með því einhvern veginn að slaka á varðandi þetta með hefðbundnu samræmdu prófin, þau eru ekki alveg í þeirri mynd sem þau voru, þá verði staðan bara verri. Ég hef áhyggjur af að þingmaðurinn skuli hafa þessar áhyggjur, að hann sé hugsi yfir því að við séum mögulega ekki að framleiða úrvalsnámsmenn. Þarna finnst mér þingmaðurinn gleyma því að — sko, úrvalsnámsmenn. Til hvers er þingmaðurinn að höfða? Til hvaða hóps er verið að höfða hér með að framleiða úrvalsnámsmenn? Skólinn er ekki búinn til fyrir bara einhverja úrvalsnámsmenn. Og hvað eru úrvalsnámsmenn? Hverjir eru það nákvæmlega?
Nú vil ég bara benda hv. þingmanni á að við lifum í fjölþættu samfélagi, fjölbreytileikasamfélagi, menningarlega mjög fjölbreyttu samfélagi, og það hefur gerst mjög hratt þannig að við erum með fólk sem er með annan menningarlegan bakgrunn, talar annað tungumál, er af erlendu bergi brotið, ég get sagt allt mögulegt um það, og svo erum við einhver hérna að hugsa um: Já, en bíddu, eru þetta úrvalsnámsmenn sem við erum að framleiða hér? Mér finnst þetta ekki alveg passa inn í nútímasamfélag. Ég vil nú ekki alveg segja það en þetta er pínu svona fornaldarlegt. Vill hv. þingmaður kannski fara aftur til landsprófs? Hv. þingmaður er of ungur til að þekkja það af eigin raun. En þarna er einhver svona fortíðardýrkun, að það sem var sé það besta og að við eigum að auðvelda skólunum að taka inn nemendur. Ég meina, mig langar ekkert að auðvelda framhaldsskólum eitt eða neitt. Þeir verða bara að vanda sig við valið og hafa það bara nógu fjölbreytt og geta boðið sem flestum (Forseti hringir.) að læra í sínum skóla og hafa nógu margar og góðar námsbrautir til þess að gera það. Þannig að við erum pínu svona á sitthvorum pólnum í þessu, (Forseti hringir.) verð ég að segja. Og afsakið að ég fer yfir tímann