Nei – hópurinn í brattri brekku
Hinn 29. ágúst fer fram þjóðaratkvæðagreiðsla um hvort Ísland eigi að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið. Ef meirihluti segir já hefjast samningaviðræður við ESB. Segi meirihluti nei verður málið lagt til hliðar.
Að vita og vita ekki
Fjölbreyttur hópur fólks ætlar að segja já. Sumir eru Evrópusambandssinnar í húð og hár, aðrir telja Íslandi betur borgið utan ESB eins og staðan er núna og enn aðrir eru einhvers staðar þar á milli. Það sem sameinar þennan hóp er að vilja sjá „hvað er í pakkanum“ og taka síðan upplýsta ákvörðun um framhaldið.
Þau sem ætla að segja nei keppast nú við að sannfæra þjóðina um að ekki sé um neitt að semja. Ísland eigi ekki undir neinum kringumstæðum erindi í ESB, hvorki nú né síðar. Því skuli hiklaust segja nei hinn 29. ágúst.
Þessi hópur hefur beint umræðunni um áframhaldandi viðræður yfir í umræðu um inngöngu í ESB. Fullyrt er að segi fólk já sé nánast verið að segja já við aðild. Um það greiðir þjóðin hins vegar ekki atkvæði í lok ágúst.
Nei-hópurinn á sannarlega á brattann að sækja að sannfæra fólk um að niðurstaða viðræðna liggi nú þegar fyrir og frekari viðræður því óþarfar. Ef við vissum hver samningsniðurstaðan verður upp á punkt og prik væri auðvitað lítil ástæða til að setjast að samningaborðinu. En það er alls ekki raunin.
Eru frekari upplýsingar skaðlegar?
Þau sem ætla að segja já líta málið öðrum augum. Með því að segja já hinn 29. ágúst opnast leið til viðræðna sem geta leitt til samnings sem þjóðin fær tækifæri til að samþykkja eða hafna í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu.
Upplýsingar um innihald samnings hvorki skaða né skuldbinda nokkurn mann. Þær taka ekki af okkur réttinn til að hafna að lokum aðildarsamningi heldur gera okkur betur í stakk búin til að taka afstöðu. Ekkert kemur í veg fyrir að sá sem segir já hinn 29. ágúst segi nei síðar.
Það má færa ýmis rök gegn aðild að Evrópusambandinu. Það er aftur á móti erfiðara að færa rök fyrir því að upplýsingar séu óþarfar. Meiri upplýsingar ættu að auðvelda okkur að taka ákvörðun, ekki torvelda hana.
Eftir að hafa fylgst með umræðunni undanfarnar vikur verður eitt æ ljósara: Það er töluvert brattara að sannfæra þjóðina um að segja nei en já.
Þegar upp er staðið er ákvörðunin okkar sjálfra. Við þurfum að afla okkur upplýsinga, greina staðreyndir frá rangfærslum og óreiðu og treysta síðan eigin dómgreind.
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir
þingkona Flokks fólksins