ESB viðræður á ný? Já eða nei
Flokkur fólksins hefur allt frá upphafi verið málsvari aukins beins lýðræðis og að þjóðin fái að segja sitt í stærstu málum. Þjóðaratkvæðagreiðsla um hvort hefja eigi á ný viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu er þess vegna algerlega í samræmi við stefnu flokksins. Spurningin verður
„Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“ Svarmöguleikar verða einfaldlega Já og Nei
Hér er ekki verið að leggja til að þjóðin samþykki eða hafni því að Íslendingar gangi í Evrópusambandið, svo við skulum ekki fara að þvæla þeirri hlið málsins inn í umræðuna. Þeir sem gera það eru að reyna að villa um fyrir fólki, afvegaleiða umræðuna.
Þótt skiptar skoðanir séu á því hverju hægt er að ná fram varðandi helstu hagsmuni Íslendinga í viðræðum við Evrópusambandið, væri fráleitt að þjóðin tæki afstöðu til aðildar núna, þegar niðurstöður viðræðna liggja ekki fyrir.
Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er gert ráð fyrir að fram fari tvennar þjóðaratkvæðagreiðslur varðandi Evrópumál. Hin fyrri um hvort hefja eigi viðræður um aðild að sambandinu eigi síðar en árið 2027 og hin síðari um inngöngu þegar samningsniðurstöður liggja fyrir.
Hér fjöllum við um hina fyrri, þar sem einungis er kallað eftir afstöðu þjóðarinnar um hvort hefja eigi aðildarviðræður á ný eða ekki. Þannig að hér ætti ekkert að koma neinum á óvart.
Það liggur því skýrt fyrir að það er þjóðin ræður framhaldinu. Ef niðurstaða fyrri þjóðaratkvæðagreiðslunnar verður að viðræður hefjist á ný, þá gera þær það. Ef ekki, gera þær það ekki.
Samþykki þjóðin að viðræður hefjist á ný við Evrópusambandið hefjast þær viðræður að öllum líkindum strax í haust. Fram hefur komið að þær muni að minnsta kosti taka eitt og hálft til tvö ár. Að þeim loknum og niðurstaða viðræðna liggur fyrir boðar ríkisstjórnin að önnur þjóðaratkvæðagreiðsla fari fram. Það yrði það þjóðin sem hefði lokaorðið.
Þingmenn Flokks fólksins fagna þeirri lýðræðisveislu sem þingsályktunartillagan sem hér er til umræðu felur í sér. Við treystum þjóðinni fullkomlega til að taka afstöðu í þessu stóra grundvallarmáli um framtíð þjóðarinnar.
Óþarfi er að fordæma þá sem vilja vita meira, „vita meira og meira í dag en í gær“ eins og segir í góðri vísu. Það er bæði skynsamlegt og eðlilegt að vilja vita meira um þessi mál og þá kosti sem þjóðin stendur fyrir á þeim óvissutímum sem nú ríkja.
Mér finnst stjórnarandstaðan vera í óþarflega miklu uppnámi yfir þessari atkvæðagreiðslu og óttast að stefnan sé tekin nú á málþóf. Óþarfa tafir á afgreiðslu þessa máls munu koma niður á mörgu og mörgum. Afgreiðsla annarra mála dregst þá á langinn og líkur á að þing fari fram yfir starfsáætlun aukast.
En aftur að upplýsingaöflun. Frekari upplýsingar, að vita meira getur aldrei verið skaðlegt. Auk þess er þetta sanngirnismál. Árum saman hefur verið harkalega tekist á um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu og hvað gæti falist í aðild. Þessi umræða hefur einkennst af mikilli upplýsingaóreiðu.
Hvað sem öllu líður er skynsamlegast og eðlilegast að fólkið í landinu ákveði næstu skref. Þetta er stór lýðræðisleg ákvörðun sem við felum þjóðinni með þessari þingsályktun. Ég hvet alla háttvirta þingmenn að þvæla ekki umræðuna með þeirri röngu fullyrðingu að viðræður feli í sér aðild okkar að sambandinu. Hér þarf að greina á milli í stað þess að afvegaleiða fólkið í landinu.
Það felst mikil sanngirni í því að kalla fyrst fram afstöðu til viðræðna í stað þess að ákveða strax að hefja viðræður án aðkomu þjóðarinnar. Ef niðurstaðan verður að viðræðum verður fram haldið og samningur næst er tryggt að þjóðin hefur lokaorðið. Hér er því engin hætta á ferðum.
Það er margt sem styður þessa vegferð. Ekki hvað síst staða varnar- og öryggismála undanfarin misseri sem hafa breyst mikið frá því Íslendingar sóttu um aðild að Evrópusambandinu árið 2009. Nú er sannarlega tíminn til að leggja málið í dóm þjóðarinnar.
Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir, þingkona Flokks fólksins