Er matarsóun í grunnskólum Reykjavíkur?

Upp í munn og ofan í maga

Er matarsóun í grunnskólum?

Þátttaka í að minnka matarsóun er skemmtilegt verkefni fyrir börn. Þeir skólar sem eru skilgreindir grænir skólar eru með ýmis verkefni fyrir börn til að vekja þau til vitundar um mikilvægi þess að sporna gegn matarsóun í nærumhverfinu og setja sér skýr markmið í umhverfismálum. Dæmi um verkefni er að skólar kanni matarsóun í mötuneyti skóla sinna t.d. með því að nemendur vigti matinn sem þau sjálf leifa og haldi yfir það skráningu. Niðurstöður má nota til að reikna út hversu miklum mat er hent á heilu skólaári. Með því að fá upplýsingar hjá matráði hvað einn matarskammtur kostar er hægt að reikna út hversu miklum verðmætum er hent. Börnin sjá þannig sóunina ef hún er. Ef barn fær að skammta sér sjálft, þykir maturinn góður og hefur næði og nægan tíma til að borða hann er líklegt að sóum minnki.

Börn njóta sín best í umhverfi þar sem þau fá að skapa, finna hugmyndum sínum farveg og framkvæma sjálf hlutina eftir því sem aldur og þroski leyfa. Að gefa öllum börnum í Reykjavík möguleika á að vinna með umhverfisþætti í enn ríkari mæli en nú er gert, er skylda okkar og ábyrgð. Þessi mál varða framtíðina og framtíðin er barnanna. Ef börn fá tækifæri til að snerta sjálf á málum, koma með tillögur og leiðir er líklegt að þau muni beita sér enn frekar fyrir málstaðinn. Þátttaka barna í verkefni um matarsóun og útrýmingu plasts eru dæmi um verkefni sem börnum þykir almennt gaman að fást við.

Í borgarstjórn hef ég nokkrum sinnum rætt þessi mál en ekki fengið neina sérstaka hlustun meirihlutans. Ég hef lagt fram tillögu um að allir skólar verði Grænfánaskólar en sú tillaga var felld. Nokkrir skólar í Reykjavík eru Grænfánaskólar en aðrir skilgreina sig sem heilsueflandi skóla án þess að hafa Grænfánavottun. Markmið borgarinnar á skilyrðislaust að miðast að því að gera öllum leik- og grunnskólum borgarinnar kleift m.a. fjárhagslega að taka þátt í verkefninu Skólar á grænni grein (Grænfáninn). Fáninn er skýr mælikvarði og merki um að skóli hafi náð ákveðnu viðmiði í umhverfismálum. Sjálfsagt er að nota þennan mælikvarða sem nú þegar hefur verið búinn til og þróaður.

Fulltrúi Flokks fólksins lagði fram á fundi skóla- og frístundaráðs 24. ágúst eftirfarandi fyrirspurnir um mötuneytismál í grunnskólum Reykjavíkur

Hvernig er rekstrarformi/fyrirkomulagi mötuneyta háttað?

Í hversu mörgum skólum skammta börnin sér sjálf?

Hvernig lítur fjölbreyttur matseðill út?
Í hversu mörgum skólum er boðið upp á ávexti og grænmeti með matnum?

Í hversu mörgum skólum vigta börnin sjálf og skrá það sem þau leifa?

Hafa börnin verið spurð um hvað þau vilja helst borða í skólanum?

Hvað er mikil matarsóun í grunnskólum Reykjavíkur?
Hversu miklum mat er hent?

Ég hef óskað eftir að svarið sé í samræmi við leiðbeiningar sem Evrópusambandið hefur gefið út um samræmda aðferðarfræði sem nota ber við að mæla matarsóun en hefja átti slíkar mælingar 2020 (sjá Skýrslu starfshóps um Tillögur að aðgerðum gegn matarsóun, gefið út af Umhverfis- og auðlindaráðuneytinu).

Allur matur á að fara,
upp í munn og ofan í maga.
Heyrið það, heyrið það,
svo ekki gauli garnirnar.

Kolbrún Baldursdóttir oddviti Flokks fólksins í borgarstjórn.
Birt í Breiðholtsblaðinu 22. september 2021