Kolbrún Baldursdóttir sérstök umræða um menntamál
Ég þakka háttvirtum þingmanni, Ingibjörgu Ísaksen, fyrir að setja þessa umræðu á dagskrá.
Að mínu mati þarf að aðlaga menntakerfið betur að þeirri staðreynd að við búum í meira fjölþjóðlegu samfélagi en nokkru sinni fyrr. Því fylgir víðtækari breidd á öllum sviðum mannlegrar tilveru. Íbúar íslensks samfélags í dag eru með margvíslegan menningarlegan bakgrunn. Aukin fjölbreytni gerir kröfu um meiri víðsýni og umburðarlyndi.
Þess vegna fagna ég sérstaklega hvernig við erum að feta þá slóð að rýmka skilgreiningar og losa um ramma við lagasetningu. Fjölmenningin felur vissulega í sér áskorun.
Sem dæmi má nefna að í dag eru 25 prósent nemenda í framhaldsskólum landsins af erlendu bergi brotin. Reikna má með að hlutfallið sé svipað í leik- og grunnskólum. Þar fyrir utan eru þarfir nemenda mismunandi burtséð frá uppruna. Nemendur eru einnig með ólíkar væntingar en öll eiga þau rétt á námi og stuðningi við hæfi.
Börnum á ekki að mismuna. Við viljum að þau sitji sem mest við sama borð án tillits til innri eða ytri aðstæðna, kyns, litarhafts, þjóðernis, fötlunar eða efnahags.
Í frumvarpi mennta- og barnamálaráðherra um breytingar á lögum um framhaldsskóla er í auknum mæli tekið tillit til fjölbreytileikans. Við innritun nemenda verður nú heimilt að líta til fleiri þátta sem tengjast nemanda en einkunna í grunnskóla, eins og áhugamála eða annarra upplýsinga sem nemandinn lætur skólanum í té s.s. sjónarmiða sem tengjast skólasamfélagi viðkomandi skóla.
Námið, ástundun og námsárangur munu auðvitað ávallt skipta mestu máli enda eru nemendur í skóla til að læra og gera á kröfu um að nemendur geri sitt besta á öllum stundum. Það er hins vegar mikilvægt er að bjóða nemendum upp á fjölbreyttar aðferðir og leiðir í kennslu án þess að missa sjónar af lokatakmarkinu. Við viljum skapa svigrúm og tækifæri þannig að allir geti fundið sína fjöl, hvort sem um er að ræða iðn, – verk- og eða bóknám. Það er okkar sem setjum lögin að skapa þetta svigrúm.
Að lokum vil ég nefna íslenskuna enda er okkur öllum mikið í mun að varðveita tungumálið. Það er augljóslega okkur og þeim sem hingað flytja til hagsbóta að nýjum Íslendingum sé hjálpað að ná tökum á tungumálinu. Þannig aukast möguleikar þessa fólks til njóta fullrar þátttöku í samfélaginu.
Auk áður nefnds frumvarps þarf að gera betrumbætur á aðalnámskrá, og aðlaga hana breytingum í samfélaginu. Í þessu sambandi má nefna að ákall er um að kenna geðrækt í grunnskólum. Börn og ungmenni og Geðhjálp hafa verið að kalla eftir því. Besta fjárfesting hvers samfélags er að kenna börnum frá unga aldri um verndandi þætti geðheilbrigðis og hvernig hægt er að nýta þá í daglegu lífi. Í þessu sambandi ætti að byrja að uppfræða börn snemma á ævinni, byrja helst á leikskólastigi eða í fyrstu bekkjum grunnskóla.