Mannréttinda- og ofbeldisvarnaráð 8. september 2022

Bókun Flokks fólksins við liðnum: Réttlát umskipti á leiðinni til kolefnishlutleysis – Nýsköpunarsjóður námsmanna 2022:

Réttlát umskipti á leiðinni til kolefnishlutleysis og aðferðarfræði kynjaðrar fjármála með áherslu á margbreytileika sjónarmið mannréttindastefnu borgarinnar? Erfitt er að átta sig á út á hvað þetta gengur. Hver ætlar t.d. að skilgreina „réttlátt umskipti“? Flokkur fólksins vill skilja réttlæti í öllum myndum fyrir öll kyn.  Flokkur fólksins hefur lagt fram margar tillögur sem leiða til umskipta á leið til kolefnishlutleysis sem gagnast öllum. Til dæmis að hvetja til að borgin kaupi ekki bensínbíla, tillögur um skógrækt frá Rauðavatni að Hengli og margt fleira. Þessar tillögur koma öllum vel og snúa að margbreytileika en hafa reyndar allar verið felldar? Nú er farið að tengja þetta við aðferðarfræði kynjaðra fjármála.  Að sjálfsögðu þarf að gæta þess að fjármagni sé dreift réttlátt og ekki hallað á kyn/getu fólks, einstaklinganna. Almennt þarf að huga að því að  koma fjármálunum borgarinnar í lag. Staðan er grafalvarleg. Tími er til að hægja á þéttingu byggðar þar sem farið er víða að ganga á græn svæði. Einnig á að hætta að ganga á fjörur. Hafa þessar aðgerðir mismunandi áhrif á kyn? Stjórnvalda er að grípa til alls kyns aðgerða til að ná fram ákveðnum markmiðum sem vissulega gætu haft mismunandi áhrif á kyn.

 

Bókun Flokks fólksins undir liðnum: Tillaga um úttekt á stöðu ofbeldisvarnarmála innan Reykjavíkurborgar:

Mannréttinda- og ofbeldisvarnarráð leggur til að framkvæmd verði úttekt á stöðu ofbeldisvarnarmála hjá Reykjavíkurborg til að fá heildstæða sýn á stöðu ofbeldisvarna í víðu samhengi. Flokkur fólksins vill gjarnan fá að fylgjast með hvernig framkvæmdin á að vera en hana á að útfæra í mannréttinda- og lýðræðisskrifstofu. Flokkur fólksins leggur áherslu á að þeir sem hafa orðið fyrir ofbeldi komi að framkvæmdinni og úttektinni sjálfri. Verði þolendur sniðgengnir munu niðurstöður ekki hafa mikið vægi. Hér er um risastóran málaflokk að ræða sem nú hefur verið þjappaður inn í mannréttindaráð. Áður var til sérstakt ofbeldisvarnarráð. Flokkur fólksins vill skoða hvað er brýnast, hvar er þörfin mest?  Það sem hefur verið í umræðunni er ofbeldi meðal ungs fólks sbr. orð verkefnastjóra á neyðarmóttöku Landspítalans í fréttum rúv 7.9. Aukin harka hefur færst í líkamsárásarmál, sérstaklega hjá ungu fólki. Myndskeið af unglingsstúlkum ganga í skrokk á annarri stúlku hefur verið í dreifingu á samfélagsmiðlum. Flokki fólksins finnst einnig of lítið hafa verið rætt um ofbeldisvarnir gagnvart hópum eins og eldra fólki, fötluðu fólki og hjá hópum sem hafa  ekki sterka rödd. Einelti á starfsstöðvum borgarinnar er einnig staðreynd. Flokkur fólksins hefur fengið ýmsar ábendingar um það. Skoða þarf ofbeldisvarnir á starfsstöðum borgarinnar.

 

Bókun Flokks fólksins undir liðnum: Hate, Social Inclusion and Society – Conference Report September 2022:

Hatursorðræða birtist með margskonar hætti og beinist að ólíkum hópum. Hatursorðræða og fordómar birtast nú hvað helst með rafrænum leiðum á síðum undir fölskum prófílum. Einhverjir taka þátt og dreifa og þannig berst hatur og fordómar hratt út. Það sem gerir rafræna hatursorðræðu erfiðari er að ekki er oft vitað hver stendur á bak við hana. Fulltrúii Flokks fólksins hefur áhyggjur af börnunum í þessu sambandi sem sjá og heyra hatursumræðu á netinu. Eitt af meginmarkmiðum ætti því að vera að stuðla að vitundarvakningu um hatursáróður og hatursorðræðu á netinu til að vara og vernda börn og ungmenni. Við þurfum að kenna þeim mikilvægi miðlalæsis og styðja þau í að verja mannréttindi á netinu og utan þess og auka almenna vitund gegn hatursáróðri á netinu. Hatursorðræða beinist einnig gagnvart hópum eins og öryrkjum (fólk með fötlun) og eldri borgurum sem og öðrum minnihlutahópum. Þegar rætt er um þessi mál er mikilvægt að hafa alla þessa hópa í huga.“

 

Bókun Flokks fólksins undir liðinum: Staða hinsegin barna og ungmenna í skóla- og frístundastarfi Reykjavíkurborgar:

„Kynning fer fram á stöðu hinsegin barna og ungmenna í skóla- og frístundastarfi Reykjavíkurborgar –  umfjöllun um einelti og ofbeldi.  Því miður viðgengst einelti í öllum skólum, frístund og tómstundum þó mismikið. Ekkert barn er undanskilið að geta á einum tímapunkti eða öðrum fundið sig í stöðu þolanda eineltis. Vissulega eru sum börn í meiri áhættu en önnur. Sem dæmi hafa rannsóknir sýnt að börn með ADHD eru í áhættu með að vera bæði þolandi og gerandi eineltis. Þessi mál er flókin og ótal breytur hafa áhrif, innri jafnt sem ytri.  Fjöldi og alvarleiki eineltis og ofbeldistilvika í skólum og frístundastarfi er ekki hvað síst háð því hvernig stjórnun er háttað, hvort forvarnaráætlun sé til staðar og hvort gripið sé inn í strax með faglegum hætti þegar tilkynnt er um ofbeldismál.  Fulltrúi Flokks fólksins hefur áhuga á að vita hvort til séu metnaðarfullar,  marktækar rannsóknir á einelti/ofbeldi gagnvart hinsegin börnum, hérlendis/erlendis?  Fulltrúa Flokks fólksins finnst mikilvægt að gerðar séu reglulegar kannanir og rannsóknir í þessum málaflokki til að styðja við og styrkja viðeigandi inngrip og úrræði. Fræðsla og þekking er helsta vopnin gegn fordómum.

 

Bókun Flokks fólksins við afgreiðslu tillögu Flokks fólksins um aðgengi í miðbæ fyrir fatlað fólk:

Tillögunni um að  mannréttindaráð beiti sér þegar kemur að því að standa vörð um aðgengi fatlaðra, fólk með skerta hreyfigetu, að miðbænum á dögum eins og menningarnótt, 17. júní og Þorláksmessu er vísað til umsagnar Viðburðar- menningar- og ferðamálasviðs.  Fulltrúi Flokks fólksins fagnar því.

 

Ný mál Flokks fólksins

Flokkur fólksins leggur til að mannréttinda- og ofbeldisvarnaráð beiti sér fyrir því að tryggja jafnræði og opna möguleika á sveigjanlegan vinnutíma hjá starfsmönnum Reykjavíkur.
Borið hefur á því að ekki sé gætt jafnræðis þegar samþykkja á að leyfa starfsmönnum að vinna þegar sjötugsaldri er náð eða þegar viðkomandi er kominn á eftirlaunaaldur. Hér er farið í manngreinarálit.

Nýlega var lögð fyrir borgarráð skýrsla starfshóps um sveigjanleg vinnulok. Kynntar voru 6 tillögur sem munu fara í frekari skoðun en langt er þar til þær munu koma til framkvæmda. Á meðan eru starfsmenn handvaldir sem fá að njóta sveigjanlegra starfsloka en öðrum gert að taka pokann sinn.

Flokkur fólksins vill ganga strax til verks í þessu máli og að samþykkt verði sveigjanleg starfslok sem hin almenna regla. Á meðan svo er ekki er lagt til að mannréttindaráð beini þeim tilmælum til meirihlutans að gæta jafnræðis og koma í veg fyrir að fólki þurfi að hætta vinnu gegn sínum vilja á meðan aðrir fá að starfa áfram án þess að gildar ástæður séu fyrir slíkri mismunun. Allt fólk á að hafa val um starfslok sín, ekki bara útvaldir  Það eru mannréttindi að geta tekið ákvarðanir um atvinnumál sín eins og annað í lífinu.

 

Tillaga Flokks fólksins að mannréttindaráð leiti leiða í samráði við velferðarráð  til að styðja þá leigjendur sem verst eru settir vegna neyðarástands á leigumarkaði.
Mannréttindaráð getur verið öflugt ráð í baráttunni við mannréttindabrot í Reykjavík því það hefur ríkar heimildir. Auk þess að óska samráðs, getur ráðið ályktað, verið með tilmæli og notað hvatningar til að þoka áfram málum þar sem mannréttindi er ábótavant.
Leigjendur eru sá hópur sem brotið er ítrekað á í Reykjavík.

Staða leigjenda er sífellt að versna og taka á sig nýjar myndir.

Nú er svo komið að fólk er að fara í stórum stíl á götuna vegna þess að því hefur verið sagt upp leigu þar sem einhverjir leigusalar vilja endurleiga og láta gera tilboð í leiguna.

Verið er að minnka leigurými til að leigja fleirum, stytta uppsagnarfresti og hækka leigu. Flokkur fólksins hefur miklar áhyggjur af aðstæðum fólks af erlendu bergi, fólki sem ekki hefur mikið milli handanna og á jafnvel ekkert eftir að þegar búið er að greiða leigu.

Í þessu máli sem öðrum þar sem verið er að brjóta mannréttindi á fólki verður mannréttindaráð að beita sér enda er margt fólk komið í þrot.

 

Flokkur fólksins spyr, hvað er mannréttindaráð að gera til að beita sér fyrir því að börn sem eru á biðlista eftir fagfólki Skólaþjónustu Reykjavíkur fái þá þjónustu sem þau eiga rétt á?

Flokkur fólksins vill með þessari fyrirspurn vekja athygli mannréttindaráðs á þeim langa biðlista barna sem bíða eftir þjónustu fagaðila skóla.  Börnin á biðlistanum eru nú 2012.

Mannréttindaráð getur ekki litið fram hjá þessum biðlista. Sú langa bið og óvissa sem henni fylgir fara illa með börnin á biðlistanum og foreldra þeirra. Minnt er á hlutverk  Mannréttinda- og ofbeldisvarnarráð sem er m.a. að láta sig mannréttindamál varða í fjölbreyttri mynd, það  skal stuðla að hvers konar upplýsingagjöf og samstarfi Reykjavíkurborgar við hagsmunasamtök, móta stefnu og gera tillögur til borgarráðs sem varða verksvið hennar. Einnig er minnt á að Íslands hefur löggilt Barnasáttmálann en Reykjavíkurborg  ekki.

Greinargerð

Nú er nýtt kjörtímabil og mikilvægt að mannréttindaráð beiti sér af afli til að eyða biðlistum barna í Reykjavík. Ráðið getur beitt aðferðum eins og óskað eftir samráði, verið með tilmæli og hvatningu og almennt tjáð sig um þessi mál opinberlega. Mannréttindaráð getur gert annað og meira en aðeins ræða um Barnasáttmálann sem enn hefur ekki hafið innleiðingarferli í Reykjavík. Mannréttindaráð getur sem dæmi sent frá sér tilmæli um að tillögu Flokks fólksins verði framfylgt, „um skipun stýrihóps sem færi ítarlega greiningarvinnu á högum og aðstæðum barna í Reykjavík“. Tillagan var lögð fram í borgarstjórn í janúar 2022 og var vísað í borgarráð. Til að hægt sé að innleiða Barnasáttmálann þarf að finna hvað þarf að bæta í aðstæðum barna í Reykjavík. Mannréttindaráð er hér ekki undanskilið ábyrgð og þarf að beita sér af meiri krafti. Daglega er brotið á börnum í Reykjavík á ýmsu sviðum. Fyrst má nefna þann stóra hóp sem ekki fær nauðsynlega sálfræði- og talmeinaþjónustu.

 

Tillögur Flokks fólksins í tengslum við aðgengisstefnuna                                               

Aðgengisstefna Reykjavíkurborgar til ársins 2030 var samþykkt á fundi borgarstjórnar þ. 3. maí 2022, en fátt hefur spurst til hennar síðan og samþykkt aðgengisstefna t.a.m. ekki aðgengileg á vef borgarinnar.
Flokkur fólksins leggur til að Aðgengisstefna Reykjavíkurborgar til 2030 verið kynnt fyrir borgarbúum? Einnig er lagt til eftirfarandi:

Að  Aðgengisstefna Reykjavíkurborgar til 2030 verið kynnt innan kerfis borgarinnar, svo sem í ráðum, deildum og stofnunum hennar?

Að farið verði í að innleiða  Aðgengisstefnu Reykjavíkurborgar til 2030 að fullu

 

Flokkur fólksins leggur til að mannréttindaráð taki upp og beiti sér fyrir mannréttindum lítilla barna.  Málefni leikskólans hafa verið í sviðsljósinu.

Meirihlutinn sá síðasti og þessi hefur brugðist foreldrum og börnum í stórum stíl. Leikskólaplássum hefur verið úthlutað sem eru ekki til. Framsókn lofaði að málefni barna yrði sett í fyrirrúm. Á biðlista leik- og grunnskólabarna bíða 2012 börn eftir fagfólki skóla. Engum óraði fyrir að leikskólamálin væru í svo slæmri stöðu sem raun ber vitni. Vitað var að þau voru slæm. Foreldrar hafa stigið fram sem aldrei fyrr. Ákvæði Barnasáttmálans eru margbrotinn í þessum málum.  Mannréttindaráð getur gert fjölmargt. Það getur ályktað um málefni, það getur beint tilmælum til annarra ráða, það getur hvatt til úttektar á málum. Það getur óskað eftir samvinnu við önnur ráð og látið meira í sér  heyra. Fulltrúa Flokks fólksins finnst að mannréttindaráð megi eflast,  vera kraftmeira og meira áberandi í þeim málum sem mannréttindum er ábótavant. Það skítur nokkuð skökku við að Reykjavík vill verða fyrsta Barnvæna höfuðborgin á heimsvísu, alla vega samkv. því sem fram kemur í umsögn skóla og frístundasviðs um hvatningu UNICEF þess efnis að Reykjavíkurborg gerist barnvænt sveitfarfélag dags. 13. 12. 2021.

 

Fulltrúi Flokks fólksins leggur til að mannréttinda- og ofbeldisvarnarráð  óski eftir samvinnu við skóla- og frístundaráð, og velferðarráð um hvernig Reykjavíkurborg geti beitt sér vegna aukins ofbeldis ungmenna þar sem eggvopn koma við sögu.  Mannréttindaráð getur haft rík áhrif með því að óska samráðs við önnur ráð í málum sem mannréttindi eru ekki virt.

Lögregla gaf nýverið út yfirlýsingu þar sem hún lýsti áhyggjum yfir auknum vopnaburði í miðbæ Reykjavíkur.  Alvarleg hnífstunguárás átti sér stað í miðbæ Reykjavíkur 12. ágúst síðastliðinn. Allir þeir sem sem áttu aðild að þeirri árás voru undir 20. ára  aldri. Á menningarnótt voru endurteknar hnífstunguárásir þar sem börn undir lögaldri voru gerendur. Af fréttaflutningi að dæma eru þetta fyrst og fremst unglingspiltar. Í þessu sambandi mætti  minna á að í barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna er kveðið á um að börn eiga rétt á fræðslu, vernd, aðstoð og meðferð leiki grunur á að þau séu skaðleg sjálfum sér og eða öðrum. Sáttmálinn hefur enn ekki verið innleiddur í Reykjavík.

 

Flokkur fólksins leggur til að mannréttinda- og ofbeldisvarnaráð beini því til Bílastæðasjóðs að fella niður gjöld á handhafa stæðiskorta hreyfihamlaðra í bílastæðahúsum.
Árið 2019 voru ný umferðarlög samþykkt þar sem skýrt er kveðið á um að handhöfum stæðiskorta sé heimilt að leggja ökutæki í gjaldskylt bifreiðastæði án greiðslu og einnig að handhafar stæðiskorta megi  aka eftir göngugötum.

Samkvæmt 87. grein umferðarlaga er handhafa stæðiskorts skv. 1. mgr. heimilt að leggja ökutæki í gjaldskylt bifreiðastæði án sérstakrar greiðslu.  Þetta er  ekki virt í bílastæðahúsum þar sem greiða þarf fyrir öll stæði samkvæmt reglum Bílastæðasjóðs. Öryrkjabandalag Íslands bendir á að gjaldtaka í bílastæðahúsum sé ólögmæt samkvæmt 87. grein umferðarlaga.

Hér eru lög og mannréttindi brotin  á fötluðu fólki. Minnt er á minnisblað borgarlögmanns þar sem fram kemur sú niðurstaða að að Bílastæðasjóði hafi verið óheimilt að taka gjald af handhöfum P-korta

Verið er að taka gjald af öryrkjum með stæðiskort þegar ekki á að gera það. Í núverandi gjaldskrá Bílastæðasjóðs segir að í bílastæðahúsum veiti stæðiskortin forgang til að leggja í sérmerkt stæði fyrir hreyfihamlaða en greiða þurfi þó fyrir stæðið eins og önnur stæði í húsinu. Þarna er ekki farið eftir 87. grein umferðarlaga. Með samþykkt tillögunnar væru réttindi hreyfihamlaðra virt.